High solar-to-hydrogen efficiency in a direct Z-scheme GaAs/GeH van der Waals heterostructure for photocatalytic water splitting
Bài báo nghiên cứu vật liệu quang xúc tác phục vụ sản xuất hydro xanh vừa được nhóm nghiên cứu do TS. Trần Thị Nhàn, Khoa Giáo dục đại cương, Đại học Công nghiệp Hà Nội; TS. Phạm Thiết Trường; Ths Lê Thị Ngọc Tú; Ths Huỳnh Vĩnh Phúc- Đại học Đồng Tháp; TS. Nguyễn Văn Chương- Đại học Lê Quý Đôn; TS. Nguyễn Ngọc Trung; TS. Phạm Minh Trang; ThS. Phú Thị Kim Cương; TS. Phùng Thị Việt Bắc- Trường Đại học ViNUNI; TS. Nguyễn Duy Tâm-Trường Monash University, Melbourne, Australia; GS. Yoshiyuki Kawazoe- Trường Tohoku University, Sendai, Japan. Công bố trên tạp chí RSC Advances (2026) tập 16 số 47 từ trang 6338 đến 63350 do nhà xuất bản Royal Society of Chemistry xuất bản ngày 28 tháng 10 năm 2026, bài báo thuộc danh mục ISI, Q1.
Trong bài báo nhóm đã nghiên cứu, đề xuất cấu trúc dị thể van der Waals hai chiều GaAs/GeH và làm sáng tỏ khả năng thúc đẩy phản ứng tách nước quang xúc tác thông qua cơ chế truyền tải điện tích trực tiếp kiểu Z-scheme. Thay vì chỉ ghép hai vật liệu để mở rộng khả năng hấp thụ ánh sáng, nhóm nghiên cứu tập trung khai thác sự tương tác điện tử tại mặt tiếp xúc giữa GaAs và GeH, tạo điện trường nội tại và định hướng quá trình phân tách, chuyển dịch các hạt tải điện. Cơ chế này giúp duy trì các electron có khả năng khử mạnh và các lỗ trống có khả năng oxy hóa mạnh tại những lớp vật liệu phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho hai bán phản ứng tạo hydro và oxy.
Để đánh giá tiềm năng của cấu trúc đề xuất, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp tính toán nguyên lý thứ nhất dựa trên lý thuyết phiếm hàm mật độ (DFT). Sáu cấu hình xếp chồng được khảo sát nhằm xác định cấu trúc bền nhất; đồng thời, các tính toán về cấu trúc vùng năng lượng, phân bố điện tích, điện thế, tính chất quang học, độ linh động hạt tải và độ ổn định của vật liệu được thực hiện. Việc kết hợp các phương pháp tính toán này cho phép nhóm phân tích có hệ thống mối liên hệ giữa cấu trúc điện tử, cơ chế truyền tải điện tích và khả năng quang xúc tác của hệ vật liệu.
Các kết quả tính toán cho thấy nhiều đặc tính đáng chú ý. Cấu hình GaAs/GeH bền nhất có khoảng cách giữa hai lớp là 2,10 Å và năng lượng liên kết -14,82 meV/Ų. Vật liệu hình thành vùng cấm trực tiếp với độ rộng vùng cấm 1,37 eV theo phương pháp HSE06, đồng thời thể hiện sự phân bố điện tích và điện trường nội tại có lợi cho cơ chế truyền tải điện tích kiểu Z-scheme. Đáng chú ý, độ linh động electron đạt 2.352 cm²/Vs theo phương x và 2.858 cm²/Vs theo phương y; hệ số hấp thụ quang học cực đại đạt 2,52 × 10⁵ cm⁻¹. Các kết quả về phổ phonon và mô phỏng động lực học phân tử cũng cho thấy cấu trúc có độ ổn định động lực học và ổn định nhiệt ở 300 K.
Đặc biệt, từ các thông số quang học và điện tử thu được, nhóm nghiên cứu ước tính hiệu suất chuyển đổi năng lượng mặt trời thành hydro (STH) của GaAs/GeH đạt 24,41%, cao hơn đáng kể so với giá trị 12,42% của vật liệu GaAs đơn lớp được sử dụng để đối chiếu trong nghiên cứu. Đây là kết quả tính toán lý thuyết, cho thấy tiềm năng của cấu trúc dị thể trong việc nâng cao hiệu quả khai thác năng lượng mặt trời để sản xuất hydro.
Nghiên cứu không chỉ đề xuất một cấu trúc vật liệu hai chiều mới có triển vọng ứng dụng trong quang xúc tác tách nước mà còn cung cấp những luận cứ lý thuyết về vai trò của tương tác liên lớp, điện trường nội tại và cơ chế truyền tải điện tích kiểu Z-scheme đối với hiệu quả hoạt động của vật liệu. Kết quả nghiên cứu góp phần mở rộng hướng tiếp cận trong thiết kế vật liệu quang xúc tác thế hệ mới, hướng tới phát triển công nghệ sản xuất hydro sạch và khai thác năng lượng tái tạo.
Abtract: The development of efficient photocatalysts for solar-driven water splitting remains a critical challenge due to limited light absorption, rapid charge recombination, and insufficient redox capability. In this work, we propose a GaAs/GeH van der Waals (vdW) heterostructure and systematically investigate its structural, electronic, mechanical, optical, and photocatalytic properties using first-principles calculations. The results demonstrate that the heterostructure is energetically, mechanically, and dynamically stable and exhibits a direct band gap with a type-II band alignment, enabling effective spatial separation of photogenerated charge carriers. The GaAs/GeH heterostructure shows a reduced band gap and significantly enhanced optical absorption in the visible region. In addition, improved electron mobility is observed, which is beneficial for charge transport. Importantly, the band-edge positions are well aligned with the redox potentials of water, allowing both hydrogen evolution reaction (HER) and oxygen evolution reaction (OER) to proceed. The system follows a direct Z-scheme charge transfer mechanism driven by an intrinsic built-in electric field, which preserves strong redox ability while suppressing carrier recombination. As a result, a theoretical solar-to-hydrogen (STH) conversion efficiency of 24.41% is achieved, demonstrating competitive photocatalytic performance compared with previously reported 2D heterostructures.These findings highlight the strong potential of the GaAs/GeH heterostructure for efficient solar-driven water splitting and provide valuable insights for the rational design of advanced photocatalytic materials.
Keywords: GaAs/GeH; van der Waals;Photocatalysts
Toàn văn bài báo xem tại đây: https://doi.org/10.1039/d6ra08869d
Một vài hình vẽ trong bài báo
Thứ Hai, 08:18 02/11/2026
Copyright © 2018 Hanoi University of Industry.